Embriyoredüksiyon

İki veya daha fazla bebeğin aynı anda anne rahminde bulunması çoğul gebelik olarak tanımlanmaktadır. İkiz gebelikler en sık görülen çoğul gebelik şekli olup son yıllarda tüp bebek gibi yardımcı üreme tekniklerin yaygınlaşması ile 3 veya daha fazla fetuslu çoğul gebelikler daha sık görülmeye başlanmıştır. Günümüzde tüp bebek uygulaması ile meydana gelen gebeliklerin yaklaşık %25-30 unda iki, %5’inde ise 3 fetus vardır. Buna karşın doğal (spontan) ikiz sıklığı yaklaşık 80 gebelikte birdir.

İkizler tüm çoğul gebeliklerin en sık görülen tipleridir. Başlıca iki tip ikiz gebelik vardır: tek (monozigotik ikizler) ve çift (dizigotik ikizler) yumurta ikizleri. Çift yumurta ikizlerinde aynı anda çatlayan iki yumurta hücresi iki ayrı sperm tarafından döllenir. Bu şekilde oluşan fetusların genetiği farklıdır, cinsiyetleri ise aynı veya farklı olabilir; başka bir değişle farklı zamanlarda doğmuş olan kardeşlerden tek farkları aynı zamanda rahim içinde bulunmaları, dolayısı ile doğum tarihlerinin aynı olmasıdır. Tek yumurta ikizlerine göre 2 kat daha sık görülür ve yaklaşık %11 fetal ölüm riski taşırlar.

Tek yumurta ikizleri tek bir yumurtanın tek bir sperm tarafından döllendikten sonra oluşan embriyonun tekrar ikiye bölünmesi ile ortaya çıkar, dolayısı ile her iki fetusun taşıdığı genetik materyal ve cinsiyeti aynıdır. Tek yumurta ikizleri genetik olarak birbirlerinin kopyası olmalarına karşın tam olarak birbirlerine benzemeyebilirler. Bunun nedeni genlerin farklı biçimde eksprese olmasına bağlıdır. Tek yumurta ikizleri embriyonun bölünme zamanına göre 3 ayrı tipte olabilir: Dikoriyonik diamniyotik (DCDA), Dikoriyonik monoamniyotik (DCMA) ve monokoriyonik monoamniyotik (MCMA)

 

Çift yumurta ikizlerinde her bir fetusun kendi plasenta ve amniyotik kesesi vardır. Aynı veya farklı cinsiyetten olabilirler, aynı ikizler olarak iki kat daha sık görülürler ve yüzde 11,5’lik bir ölüm oranına sahiptirler. Özdeş ikizler, tek bir fertilize zigotun (gelişmekte olan bir embriyonun üretilmesi için iki gamet veya erkek / dişi seks hücresinin birleşmesi) iki ayrı kişiye bölünmesini temsil eder. Özdeş ikizler aynı DNA’ya, genetik materyale (genotipe) sahip olacaklar, fakat farklı şekilde ifade edilebilirler (fenotip). Rahim içinde özdeş ikizlerin var olmasının üç yolu vardır: dikoriyonik diamniyotik ikizler; monokoriyonik diamniyotik ikizler; monokoriyonik monoamniyotik ikizler.

 

Çoğul gebeliğin riskleri: Çoğul gebeliklerde düşük (gebeliğin 24. haftadan önce sonlanması) ve ciddi prematürite (24-32. gebelik haftası arasında doğum) riskleri tekil gebeliklere göre daha fazladır. Fetus sayısı arttıkça düşük yapma ve erken doğum riski artmaktadır. 24. gebelik haftasından önce doğum oranı üçüzlerde % 5, dördüzlerde % 14’dür. 24-32. haftalar arasında erken doğum oranı tekil gebeliklerde % 1, ikizlerde % 5, üçüzlerde % 28, üçüzden ikize redüksiyon yapılanlarda % 10’dur.

Tanı ve İşlem: Çoğul gebelik redüksiyonunun amacı fetus sayısını azaltarak geride kalanlar için erken doğum ve düşük riskini azaltmak ve böylece sağlıklı yaşam beklentisini arttırmaktır. Redüksiyon için en uygun zaman 11-14. gebelik haftaları arasıdır. Bu dönemde bebeklerin genel yapısal durumu değerlendirilip ense kalınlığına bakılarak anormal olanların belirlenebilme olasılığı vardır. Daha erken dönemde gelişim bozukluğu gösteren embriyolar genellikle bu haftadan önce kendiliğinden ölürler. Daha sonraki haftalarda yapılacak olan redüksiyon işlemi geride daha fazla ölü doku kalmasına neden olacağından erken doğum/düşük riskini daha fazla arttırdığından önerilmez. Redüksiyon genellikle karından (transabdominal) yapılan bir girişimdir. Özel bir iğneyle hedeflenen fetus ya da fetusların kalbine kimyasal bir madde (KCL) enjekte edilir. Ölen fetus ve plasentası dejenere olur, rahimden atılmaz.

Redüksiyon işlemine has riskler: Yukarıda belirtilen riskler dışında Reduksiyon işleminin spesifik riskleri şu şekilde sıralanabilir:

İşlem yapılmayan fetus ya da fetusların düşükle kaybı

İşlem yapılmayan fetusta daha sonra anomali sapyanması

İşlemin başarısız olması sonucunda tekrar edilme gerekliliği

Erken doğum

İkizler arası büyüme farklılığı

Enfeksiyon veya kanama riski

Redüksiyona bağlı düşüklerin % 70’i işlemden sonraki 2 hafta içinde görülür. Bu durum, kaybın işlemin kendisinden çok ölü bebeğe ve plasentasına ait gebelik ürünleriyle meydana geldiğini düşündürür. Redüksiyon sonrası 24 haftadan önce gebelik kaybı riski %5-8 civarındadır. Dördüz ve daha fazlası çoğul gebeliklerin ikize indirilmesi hem düşük olasılığını hem de ciddi erken doğum riskini azalttığından tavsiye edilir. İşlem sonrası ideal fetus sayısı ikidir. üçüzlerde ise redüksiyonun yararı henüz kesinlik kazanmamıştır. İşlem sonrası düşük riski artarken ciddi erken doğum riski azalmaktadır. Bu konuda yapılmış çalışmalar sınırlı sayıda hastanın sonuçlarını içerdiğinden elimizde kesin veri sağlayacak çalışmalar yoktur. Karar verirken bu durumun dikkate alınması gerekir. Karar verirken şu oranların bilinmesi yararlı olacaktır:

12-24 hafta arası düşük yapma oranı:

Tekil gebeliklerde % 1

İkizlerde % 2

Üçüzlerde % 5

Üçüzden ikize indirgenenlerde % 8

24-32 hafta arasında erken doğum oranı:

Tekiz gebeliklerde % 1

İkizlerde % 5

Üçüzlerde % 28

Üçüzden ikize redüksiyon yapılanlarda % 10

 

 

By | 2019-03-27T23:33:56+00:00 Mart 27th, 2019|Categories: Embriyoredüksiyon|0 Comments